Dawid Ajzensztadt

Dyrygent, pedagog, kompozytor i publicysta muzyczny
30.11.-0001 30.11.-0001 Nasielsk

Biografia

Dawid Ajzensztadt urodził się w 1890 roku w Nasielsku, miasteczku o wielowiekowej tradycji żydowskiej. Jego ojciec był szochetem i okazjonalnym kantorem. Wczesne zainteresowanie muzyką skłoniło go do przeprowadzki do Nowego Dworu, gdzie uczył się teorii muzyki, śpiewu i tradycji kantorskich pod okiem Eliezera Boruchowicza. Następnie kontynuował edukację wokalną w Berlinie.

Od 1909 roku prowadził chór synagogalny w Homelu, a trzy lata później przeniósł się do Rygi. Z wędrownym teatrem przemierzył Białoruś i Ukrainę, a w 1918 roku osiadł w Rostowie nad Donem jako chórmistrz tamtejszej Wielkiej Synagogi. W 1921 roku zamieszkał w Warszawie i objął prestiżowe stanowisko kierownika chóru Wielkiej Synagogi na Tłomackiem, które piastował przez blisko dwie dekady.

Pod jego batutą chór liczył około 80 chłopców i 20 dorosłych mężczyzn, wykonując zarówno muzykę liturgiczną, jak i świecką. Występy chóru, w tym z udziałem takich sław jak Ignacy Jan Paderewski, przyciągały całe środowisko muzyczne Warszawy. W 1935 roku chór wziął udział w prapremierze opery „Dybuk” Lodovica Roccy.

Ajzensztadt prowadził także chóry Towarzystwa „Szul-Kult” i Kultur-Ligi, a w 1936 roku został kierownikiem szkoły kantorów Warszawskiego Instytutu Muzycznego. Był współzałożycielem Żydowskiego Towarzystwa Muzycznego i współautorem „Algemajner muzik-leksikon”. Jego kompozycje, w tym kantata „Chad Gadya”, były odkrywane na nowo po latach.

W czasie okupacji niemieckiej pozostał w getcie warszawskim, gdzie kontynuował działalność artystyczną, zakładając orkiestrę symfoniczną w Teatrze Femina. W sierpniu 1942 roku został deportowany do Treblinki i zginął w komorze gazowej wraz z żoną Fajgą. Jego córka Maria, znana jako „słowik getta”, zginęła na Umschlagplatzu.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Kierownik chóru Wielkiej Synagogi na Tłomackiem w Warszawie przez prawie 20 lat
Współzałożyciel Żydowskiego Towarzystwa Muzycznego
Autor kantaty paschalnej 'Chad Gadya', która doczekała się współczesnej premiery w 2014 roku
W 2024 roku ukazało się pierwsze fonograficzne nagranie jego twórczości - płyta 'Music of David Eisenstadt'

Ciekawostki

Jego córka Marysia, nazywana 'słowikiem getta', była tak popularna, że Emanuel Ringelblum uznał ją za najpopularniejszą osobę w Warszawie.
Manuskrypt 'Chad Gadya' został odkryty w 2011 roku w Kapsztadzie, dokąd zabrał go kantor, który wyemigrował tam w 1928 roku.
Kompozytor Lodovico Rocca, usłyszawszy chór Ajzensztadta podczas nabożeństwa, sam zaproponował włączenie go do prapremiery swojej opery 'Dybuk'.

Udostępnij